چند میگیری تبلیغ کنی؟
همانطور که اشاره کردیم صداوسیما یکی از بسترهای تبلیغ برای کاندیداهای انتخابات مجلس دوازدهم است. برای انتخابات ریاستجمهوری، تبلیغات تلویزیونی همواره از مهمترین بسترهای تبلیغات بود؛ اما در انتخابات مجلس به دلیل تکثر نامزدها، تلویزیون تابهحال خیلی به این حوزه ورود نکرده و فرصتی هم برای کاندیداها فراهم نمیکرد.
در همین زمینه صداوسیما هم بهعنوان فراگیرترین رسانه در کشورمان اعلام کرده است که آماده کمک به نامزدهای انتخابات مجلس برای تبلیغات انتخاباتی است. پیمان جبلی، رئیس سازمان صداوسیما چند شب پیش در گفتوگوی خبری حاضر شد و در مورد اقدامات رسانه ملی برای انتخابات مجلس دوم توضیح داد. رئیس سازمان صداوسیما با تأکید بر اینکه برقراری عدالت انتخاباتی، راهبرد رسانه ملی است، گفت: «برای برقراری عدالت انتخاباتی ۲۰۰ شبکه تلویزیونی را به تعداد حوزههای انتخابیه راهاندازی کردهایم و هر نامزد نمایندگی ۲۰ دقیقه فرصت تبلیغات تصویری دارد.»
وی ادامه داد: «ثبتنام نامزدهای انتخابات مجلس شورای اسلامی برای تبلیغات تلویزیونی در صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران آغاز شده، نامزدها باید در سامانه ستاد تبلیغات نامنویسی کنند و صداوسیما ۲۰۰ کانال تلویزیونی را هم برای حوزههای انتخاباتی راهاندازی کرده است.»
اقدام رسانه ملی برای راهاندازی این کانالهای تلویزیونی و ارائه فرصت تبلیغاتی به کاندیداها اقدام جدید رسانه ملی است که همه هم از آن استقبال کردند؛ اما یک نکته موجب شوک و حیرت شد و آن اینکه تلویزیون از هر نامزد در تهران مطالبه 150 میلیون پول کرده است.
جبلی با توضیح دقیق فرصتی که تلویزیون در اختیار کاندیداها قرار میدهد، گفته است: «در هفت روز فرصت تبلیغات انتخاباتی بهصورت ۲۴ ساعته این کانالهای انتخاباتی در اختیار تبلیغات نامزدهای محترم خواهد بود؛ یعنی بهطور متوسط ما ۵۰۰ دقیقه در ۱۰ هزار دقیقه در طول این هفت روز در اختیار خواهیم داشت، ما در نظر گرفتیم هر نامزدی ۲۰ دقیقه فرصت تبلیغات تصویری داشته باشد، در این ۲۰ دقیقه توضیح هم داده شد در گزارش که نامزد نمایندگی چه محورهایی را باید به آن اشاره کند، خودش و حامیانش را باید معرفی کند و در مورد موضوعات اساسی که مطرح است، باید اعلام نظر کند.»
در همین مصاحبه جبلی به دریافت هزینه هم اشاره میکند و در پاسخ به این سوال مجری که اشاره کردید رسانه ملی تلاش میکند هیچ کسی از تبلیغات، به دلیل نداشتن هزینه محروم نشود، چقدر تلاش کردید برآورد هزینهها حداقلی باشد، میگوید: «ما در اینجا هم تلاش میکنیم عدالت را رعایت کنیم و حتما این کار را انشاءالله خواهیم کرد، یعنی تمام نامزدهایی که در یک حوزه انتخابیه هستند به یک میزان مبلغ از آنها دریافت خواهد شد. قانون به ما اجازه داده که هزینه تمام شده را از نامزدهای محترم دریافت کنیم، هزینهای را که الان اعلام کردیم و حوزههای انتخابیه هزینه خاص خودشان را به نامزد آن حوزه اعلام کردیم، این هیچ نسبتی با هزینههای تمام شده ندارد؛ یعنی ما حداقلی را در نظر گرفتیم برای هزینههای انجام شده در آن حوزه انتخابیه و ارزش آنتن صداوسیما در تمام حوزههای انتخابیهای که هزینه ثبتنام و استفاده از این فرصت به نامزدهای محترم اعلام شده، بسیار بیشتر از رقمی است که اعلام شده است.»
درآمد میلیاردی صداوسیما از انتخابات مجلس؟
هر چند جبلی در این مصاحبه رسما و بهصورت شفاف مبلغ موردنظر را اعلام نمیکند اما مدیر صداوسیمای استان کهگیلویه و بویراحمد این مبلغ را 150 میلیون تومان اعلام کرده است.
مدیر صداوسیمای کهگیلویه و بویراحمد گفت: «نامزدهای انتخابی در حوزۀ انتخابیه گچساران و باشت بابت ۲۰ دقیقه برنامه و سه بار بازپخش ۳۰ میلیون تومان، حوزه انتخابیه کهگیلویه، چرام، لنده و بهمئی ۳۵ میلیون تومان و حوزه انتخابیه بویراحمد، دنا و مارگون باید ۴۵ میلیون تومان بپردازند. برای حضور نامزدهای انتخاباتی در صداوسیما قرعهکشی خواهیم کرد.»
او ادامه داد: «رئیس سازمان صداوسیما قبلا گفته بود قانون به ما اجازه داده که هزینه تمامشده را از نامزدها دریافت کنیم. حوزههای انتخابیه هزینه خاص خود را به نامزد آن حوزه اعلام کرده و این هیچ نسبتی با هزینههای تمامشده ندارد. هزینه استفاده از این فرصت بسیار بیشتر از رقمی است که اعلام شده است.»
محمدحسین رنجبران از برنامهسازان و مجریان تلویزیون که بهتازگی نامزد انتخابات مجلس دوازدهم شده نیز در توئیتی نوشته است: «با اعلام صداوسیما به نامزدها برای استفاده از ۲۰۰ شبکه محلی، رقم دریافتی از هر نامزد پنج تا ۷۰ میلیون خواهد بود که در تهران به بالای ۱۰۰ میلیون میرسد؛ بهطور میانگین حداقل حدود ۴۲۳ میلیارد تومان درآمد سازمان از انتخابات مجلس دوازدهم خواهد بود. آیا چنین کاری در مسیر عدالت رسانهای خواهد بود؟!»
اینکه صداوسیما شفافسازی نکرده و به ابهامگویی در این زمینه اکتفا کرده است، نشاندهنده و ثابتکننده این مسأله است که خود مدیران صداوسیما هم آگاه هستند که چنین امری چقدر مورد انتقاد واقع خواهد شد. بنابراین سعی کردند با ابهامگویی و عبارات کلی، انتقادات از خود را دور کنند.
از طرف دیگر اشاره به اینکه قانون به ما اجازه داده است و اینکه حاکم شدن این نگاه در رسانه ملی که در یک کلام میتوان نام آن را فروش آنتن به هر کسی که پول دارد گذاشت، صداوسیما را بیش از گذشته ضعیف خواهد کرد و ممکن است به اعتبار این رسانه آسیب بزند.
صداوسیما در مقایسه با دیگر نهادهای فرهنگی دولتی و غیردولتی بالاترین بودجه دولتی را دارد، از سوی دیگر از مسأله تبلیغات بازرگانی هم درآمد بالایی را کسب میکند؛ اما چرا با وجود این بودجه و درآمد، به آنتنفروشی در حوزههای مختلف و پول در آوردن به هر قیمتی روی آورده، محل تأمل است.
مطالبه پول و استفاده از یک حماسه و جشن سیاسی در کشور برای پول درآوردن توسط یک نهاد حاکمیتی چون صداوسیما به واقع و بدون تعارف موجب رسوایی و بهت است. صداوسیما در واقع برای عمل به وظایف قانونی و مطالبات رهبری در حوزه افزایش مشارکت مردم در انتخابات به دنبال مطالبه پول است، درحالیکه این بودجه های هنگفت را میگیرد که همین اقدامات را انجام دهد.
اینکه دستگاهی برای ابتداییترین وظایف خود پول مطالبه کند، عجیب است.
بههرحال اگر مدیران رسانه ملی دفاع قابل قبول و مستدلی از رویکرد خود دارند، شفاف با مردم و کاندیداها صحبت کنند و اگر خود میدانند که این رویکرد و نگاه درست نیست، از این سیاست غلط تا زمان باقی است، دست بکشند که موجب آسیب به روند انتخابات نشوند. با این رویکرد اگر فردی پول نداشته باشد، از آنتن رسانه ملی دور خواهد بود و هر کسی که پول داشته باشد بیشتر خواهد توانست استفاده کند.
درحالیکه خود رئیس رسانه ملی در همین گفتوگوی خود اعلام کرده که به دنبال عدالت انتخاباتی است. این رویکرد چه ربطی با عدالت انتخاباتی دارد؟ در نهایت اینکه افکار عمومی منتظر توضیح شفاف رسانه ملی در مورد این مبلغ و همچنین نحوه رسیدن به این مبلغ و بالاتر از آن، چرایی این رویکرد پولی به انتخابات مجلس دوازدهم است که باید همه تلاش کنند پررونق و پرشکوه برگزار شود.