توافقی که به ایران هرگونه کنترلی بر دسترسی به تنگه بدهد، به این معنی است که جنگی که توسط ایالات متحده و اسرائیل آغاز شده، منجر به تغییر عمدهای در موازنه قدرت منطقهای به نفع تهران شده است. قبل از جنگ، تنگه آزادانه برای همه کشتیها و بدون هیچ هزینهای باز بود.
یورونیوز نوشت: یک منبع ارشد ایرانی و دو مقام منطقهای روز چهارشنبه به رویترز گفتند که توافق پیشنهادی بین ایران و عمان، کنترل کشتیهایی را که از طریق تنگه هرمز وارد خلیج فارس میشوند، به تهران میدهد. در صورت صحت این ادعا، این یکی از بزرگترین امتیازاتی است که تاکنون به ایران داده شده است.
این منابع همچنین ادعاهای دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا مبنی بر قریبالوقوع بودن توافق برای بازگشایی تنگه را رد کردند و گفتند که هنوز باید بر سر جزئیات مهمی توافق شود
به گفته این منابع، «امتیاز بر سر نوعی کنترل بر هرمز، قبلا داده شده است» و اکنون باید این «کنترل» تعریف و چگونگی آن مشخص شود؛ مذاکرهکنندگان خلیج فارس اصرار دارند که کشورهای منطقه بر بازرسی کشتیها نظارت داشته باشند و هرگونه پرداخت هزینه داوطلبانه باشد.
به گفته منبع ارشد ایرانی، متن توافقی که پیش از این نیز روی میز بود، تایید میکرد که ایران کنترل کشتیهایی را که از طریق این تنگه وارد خلیج فارس میروند، در دست داشته باشد و یکی از نکات اصلی مورد اختلاف، نقشی بود که ایران در قبال کشتیهای خروجی خواهد داشت.
مقامات آمریکایی بارها تاکید کردهاند که هرگز هیچ توافقی را که به ایران اجازه میدهد بر ترددها در مهمترین مسیر تجاری جهان برای تامین انرژی کنترل داشته باشد، نمیپذیرند. با این وجود ترامپ و مقامات ارشد دولت او در روزهای اخیر گفتهاند که رسیدن به توافق برای پایان دادن به جنگ، قریبالوقوع است.
هیچ مذاکره مستقیمی بین تهران و واشنگتن وجود ندارد؛ اما ایران با عمان که ساحل مقابل تنگه را کنترل میکند، مذاکره کرده است.
منبع ارشد ایرانی همچنین با اشاره به اینکه عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در تعطیلات است، این موضوع را که قرار است توافق به سرعت نهایی شود، رد کرد و گفت: «مذاکرات ادامه دارد و خیلی زود است که بگوییم توافق با عمان نهایی شده است.»
یک منبع ایرانی دیگر نیز گفت: «مذاکرات بر جزئیات توافق متمرکز است و یک توییت از ترامپ میتواند باعث فروپاشی کل ماجرا شود.»
توافقی که به ایران هرگونه کنترلی بر دسترسی به تنگه بدهد، به این معنی است که جنگی که توسط ایالات متحده و اسرائیل آغاز شده، منجر به تغییر عمدهای در موازنه قدرت منطقهای به نفع تهران شده است. قبل از جنگ، تنگه آزادانه برای همه کشتیها و بدون هیچ هزینهای باز بود.
اما ترامپ که در ابتدا گفته بود «عملیات خشم حماسی» با «تسلیم بیقید و شرط» ایران و انتخاب رهبر آن توسط او به پایان میرسد تحت فشار است تا راهی برای خروج از جنگی پیدا کند که اکنون نیمی از رایدهندگان آمریکایی با آن مخالفند.
به گفته این مقام ارشد ایرانی، ایران به دنبال دریافت هزینهای بین ۵ تا ۷ درصد از قیمت محمولههای کشتیهایی بود که از این تنگه استفاده میکنند. عمان نیز در حال بررسی هزینههای کمتر حدود ۳ درصد است، در حالی که واشنگتن هیچ هزینهای نمیخواهد.
داوطلبانه کردن پرداخت هرگونه هزینهای، حداقل به صورت اسمی، میتواند راهی برای خروج از این بنبست باشد، اگرچه تهدید ضمنی ایران به حمله میتواند به این معنی باشد که بعید است کشتیها بدون پرداخت هزینه، ریسک ترانزیت را بپذیرند.
ماهها تلاش نظامی ایالات متحده، تسلط ایران بر تنگه را از بین نبرده است و حملات نظامی دورهای ایالات متحده با واکنشهای شدیدتری از سوی ایران و نیروهای نیابتی آن، از جمله حوثیهای که بخش عمدهای از یمن همچنین دومین گلوگاه بزرگ کشتیرانی منطقهای در دهانه دریای سرخ را کنترل میکنند، مواجه شده است.
مقامات هندی اعلام کردند که روز سهشنبه یک موشک، یک کشتی با پرچم هند را در نزدیکی یمن غرق کرده است. هر ۱۴ خدمه، که ۱۳ نفر از آنها هندی بودند، نجات یافتند. رقیب حوثیها برای کنترل یمن، دولتی مستقر در جنوب این کشور، این حمله را به حوثیها نسبت داد.