.
نواب شهریاری ✍ دستور فرمانده کل قوا مبنی بر برداشته شدن محدودیت جغرافیایی جنگ را نباید در قفس خبرهای تاکتیکی محبوس کرد.این تصمیم آنگاه که با ابزار موجود جنگی پیوند میخورد، از سطح یک اعلام سیاسی فراتر میرود و به بازتعریف معادله بازدارندگی میرسد.
در ادبیات راهبردی، محدودیت جغرافیایی ابزاری برای مهار جنگ و کنترل تشدید است. برداشتن آن، اگر به معنای گسترش دامنه عملیات باشد، یک بازتعریف راهبردی است، نه تصمیم تاکتیکی ساده.
کلید فهم ماجرا، انطباق تصمیم با ابزار موجود است. هر اعلام سیاسی بدون پشتوانه ابزاری، در بهترین حالت دیپلماسی تهدید است و در بدترین حالت ادعای بیپشتوانه راهبردی. اما انطباق با ابزار موجود یعنی سه لایه در دسترس است: ابزار مادی مانند سامانههای دوربرد، پهپاد، موشک و توان سایبری؛ ابزار سازمانی مانند فرماندهی و لجستیک؛ و ابزار روانی مانند اعلام عمومی و پیام به بازیگران ثالث. پس تصمیم را باید بازدارندگی مبتنی بر توانمندی قابل اثبات خواند، نه ژست سیاسی.
در نظریه بازدارندگی، محدودیت جغرافیایی در خدمت انکار است. برداشتن آن، وزن را به سمت تنبیه میبرد. پیام این است که هزینه تعدی دیگر در جغرافیای مشخصی محصور نمیماند. این تغییر، آستانه ریسک را برای طرف مقابل بالا میبرد. اما بازدارندگی تنبیهی تنها زمانی کار میکند که قابل باور باشد و باورپذیری نیز به توانایی و اراده وابسته است.
با این حال، هر تصمیم بازدارندهای هزینه دارد. برداشتن محدودیت جغرافیایی میتواند به مارپیچ امنیتی بینجامد و طرف مقابل نیز آستانههای خود را جابهجا کند. گسترش دامنه جنگ میتواند بهانه حقوقی و تبلیغاتی به دست رقیب بدهد و اگر مرزهای جدید روشن تعریف نشوند، احتمال خطای محاسباتی بالا میرود.
این تصمیم در چارچوب بازدارندگی فعال و بر پایه ابزار موجود، تلاشی است برای تغییر معادله هزینه و فایده در ذهن طرف مقابل که موفقیت آن به سه شرط بستگی دارد: باورپذیری ابزار، روشنی پیام و مدیریت تشدید. بازدارندگی خوب، بازدارندگیای است که بدون جنگ، جنگ را مهار
کند.