در اروپا و لیگهای معتبر حدود ۴۰ تا ۷۰ درصد از درآمد تیمها از حق پخش تلویزیونی بدست میآید.
عصرجهان-امروزه دنيا به اهميت خصوصيسازي در توسعه صنعت فوتبال رسيده و در راستاي رسیدن به اين هدف کوشيدهاند. در ايران نيز، همه از فوايد خصوصيسازي باشگاههاي بزرگ فوتبال ياد ميکنند اما هنوز گام عملي براي اين مهم برداشته نشده است وحتی ازکسانی که در این راه وارد شدند حمایتی نشده است که نتیجه آن شکست ها و منحل شدن پیاپی تیم های بخش خصوصی خصوصا در رشته پر طرفدارفوتبال است. برهیچ کس پوشیده نیست که خصوصیسازی علاوه بر حل مشکلات بخش دولتی میتواند به افزایش مشارکت عمومی، افزایش رقابتپذیری در میان باشگاهها، سودآوری و مهمتر از همه رونق اقتصادی در صنعت فوتبال بینجامد. البته در جامعه ورزشی ایران همه از عدم تخصص بودجه و عدم شرایط مطلوب صحبت میکنند.تیمداری در رشتههای مختلف ورزشی این روزها برای باشگاههای که از بودجه دولتی ارتزاق میکنند، بسیار سخت شده و در این میان تیمهای خصوصی وضعیت اسفناکتری دارند.
صفر علی جمالپور مدیرعامل باشگاه خصوصی کارون از مشکلات این باشگاه در راه تیمداری در رشته فوتبال مطالبی به شرح زیر بیان داشت.
صفر علی جمالپور با بیان اینکه اگر فوتبال قصد پیشرفت دارد باید خصوصی شود، افزود: البته این بدان معنا نیست که تیمها به حال خود رها شوند بلکه باید مانند فوتبال ترکیه برای تیمهای خصوصی تسهیلات ویژهای در نظر گرفت تا از فوتبال و تیمداری طرد نشوند.
مدیرعامل باشگاه کارون اضافه کرد: پس باید مسئولان کشور هشیار باشند که با تنظیم راهکارهای مناسب برای توسعه مشارکت عمومی در راستای افزایش کارایی و بهرهوری منابع مادی و انسانی فوتبال موجود کشور قدم بردارند.
وی با بیان اینکه عدم حمایت دولت و مجلس از تیمهای خصوصی، موجب بیاعتمادی مردم به شعار خصوصیسازی میشود ابراز داشت: حساسیت بیشتر این موضوع وقتی است که یکی از حساسترین اقشار جامعه یعنی جوانان، ناظران باهوش این ماجرا هستند.
وی با اشاره به اینکه اگر قرار باشد بخش خصوصی از حوزه ورزش بیرون رود، ورزش آسیب خواهد دید، تصریح کرد: در بخش تیمداری بخش خصوصی نه تنها کارون خوزستان، بلکه بسیاری از تیمهای خصوصی و شخصی کشور مشکلات زیادی دارند که این امر به مشکلی عمومی تبدیل شده است.
مديرعامل باشگاه كارون خوزستان گفت: به باشگاههاي خصوصي هيچ توجهي نميشود و همه چيز در حد حرف است و تا به امروز حتي يک ريال به اين باشگاه كمک نشده و تمام هزينهها را خودمان پرداخت كردهايم.
جمالپور اظهارداشت:تنها عشق و علاقهاي كه از فوتبال در رگهاي من وجود دارد باعث شد تا كار را ادامه بدهم و در مجموع بايد بگويم براي تيم های این مجموعه از هيچ چيزي دريغ نكردم.باتوجه به عدم حمایت مسولین استانی در راستای توسعه ورزش قهرمانی و پایه به این نتیجه رسیدم که باید به تقویت زیر ساخت های باشگاه مانند تکمیل مجموعه ورزشی شامل استخر، سالن چند منظوره اقدام کند.وی تاکید کرد:آنچه که موجب انگیزه فعالیت این مجموعه شده است وجود استعدادهای نهفته در استان و مردم شریف خوزستان.البته در راین راه پرفراز ونشیب نامهربانی های زیادی دیده ایم.
درخصوص عدم توفیق بخش خصوصی در فوتبال و همچنین موانع پیش روی این بخش مدیرعامل اسبق استقلال اهواز میگوید: در ایران ورزش بهعنوان یک مقوله فرهنگی تعریف شده است. از اینرو مسائل ورزش در مجلس در کمیسیون فرهنگی نیز بررسی میشود.از همین بند فرهنگی هم بود که وزارت ورزش موفق شد دو باشگاه پرسپولیس و استقلال را نزد خود نگه دارد و امکان خصوصی شدن را بگیرد. البته درخصوص رفع این مشکل شعارهای زیادی داده شده ولی راهکارها کمتر عملیاتی شده است. متاسفانه ورزش اغلب بهصورت ابزاری دیده شده، هر وقت موفقیتی بوده شادی و غرور ملی ایجاد شده و مسوولان از موفقیتها بهرهبرداری کردند اما وقتی میگویند ورزش مشکل ساختاری یا مالی دارد به آن توجهی نمیشود. در این میان باشگاهداری نیز از دید مسوولان مغفول مانده است. از جمله مهمترین مشکلات باشگاههای فوتبال کشور کمبود منابع مالی و وابستگی شدید آنها به دولت است. زمانی گفتند یک درصد از درآمدهای دستگاههای دولتی به ورزش برسد که به نظر من این توهین بزرگی به ورزش و خصوصا فوتبال بود. آن یک درصد به غلط تصویب شد چون همه جا هزینه شد الا ورزش. پس اگر میخواهیم به توسعه پایدار در ورزش برسیم باید نیروی انسانی را پرورش دهیم و راهکارهای صحیح و موثر قانونی را درنظر بگیریم.
یکی از مهمترین مسائلی که باعث شده خصوصی سازی جواب ندهد عدم حمایت دولت از تیمهای خصوصی است. جمالپور در این باره اعتقاد دارد: هیچ بسته حمایتی از طرف دولت وجود ندارد که از تیمهای خصوصی حمایت کند. وی ادامه داد: نه تنها ورزش بلکه در عرصههای دیگر هم نمیتوانیم به سمت خصوصی سازی برویم. اقتصاد ما بر اساس قانون اساسی و بر محور دولتی، تعاونی و خصوصی است. باید از سمت دولتی به سمت خصوصی شدن برویم اما سرعت حرکت بسیار کند است. این مسئله برای امروز نیست و از ابتدا نتوانستیم با سرعت خوبی در این بخش حرکت کنیم چرا که سیاستها اثربخش نبوده و یا اینکه در جهت منافع دولت بوده است.وی تاکید کرد: اگر اتفاق کوچکی در تیمهای دولتی رخ دهد، استانداری، نمایندگان شورای شهر، نمایندگان مجلس، فرمانداری و.. فورا حمایت میکنند اما بخش خصوصی از این موضوع بیبهره است و به راحتی حقشان تضییع میشود. این شیوه صحیح نیست و فوتبال ما دیر یا زود باید خصوصی شود.
وی افزود: تا ابد باشگاهها نمیتوانند به دولت وابسته باشند و فوتبال ما با این روش به بن بست میخورد. کم کم باید مسیر حرکت به سمت خصوصی سازی طی شود. راهکار درست همان بود که در ترکیه اجرا شد. ابتدا به تیمهای خصوصی وامهای بیبهره و کمبهره دادند. چند سال از این تیمها حمایت کردند و بعد از آنکه پیشرفت حاصل شد. این تیمها روی پای خود ایستادند و الان حتی به دولت نیز کمک میکنند. کدام تیم خوزستانی به جز کارون ورزشگاه و کمپ خصوصی دارد؟ خیلی از تیمها زمین تمرین ندارند و باید برای تمرین زمین اجاره کنند. این یک درد بزرگ است.
نبود راهکار برای کسب درآمد مسئله دیگری است که باعث شده تیمهای خصوصی با مشکل فراوانی روبهرو شوند. مالک باشگاه کارون در این ارتباط گفت: نه تنها بخش خصوصی بلکه بخش دولتی هم نمیتواند درآمد ایجاد کند. در اروپا و لیگهای معتبر حدود ۴۰ تا ۷۰ درصد از درآمد تیمها از حق پخش تلویزیونی بدست میآید. این در حالی است که حق پخش تلویزیونی در فوتبال ایران ناچیز است. نهایت پولی که به باشگاهها از حق پخش تلویزیونی میرسد ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان است که قیمت خرید یک بازیکن است.
جمالپورافزود: فیفا فاکتورهایی نظیر حق پخش تلویزیونی، تبلیغات اسپانسر، بلیت فروشی و… را برای درآمد باشگاهها تضمین کرده است. فاکتورهای مد نظر فیفا تنها برای اداره مختصر مجموعه یک باشگاه است. باشگاهها میتوانند هلدینگهای اختصاصی ایجاد و از برند باشگاه در جهت درآمدزایی استفاده کنند. ایجاد شرکتهای هواپیمایی، ساختمان سازی، تفریحی و مسائل دیگر مواردی است که میتوان از طریق آن به درآمد رسید اما مدیران فعلی توانایی و بضاعت این را ندارند که از این مسائل استفاده کنند و باید مدیرانی این کار را کنند که کار خصوصی سازی را در جاهای دیگر انجام دادهاند.