عصرجهان/نرگس ملک زاده

درست در روزهایی که امکان داشت استیضاح چندباره وزیر آموزش و پرورش هزینه سیاسی سنگینی را بردولت روحانی تحمیل کند، دولت در تصمیمی مشورتی با فراکسیون امید، تصمیم بر پذیرش استعفای تحمیلی فانی گرفت. فانی که در نامه خود به روحانی آمادگی اش را برای حضور در جلسه استیضاح و ارائه گزارش عملکرد سه ساله وزارت آموزش و پرورش دولت تدبیر و پاسخ به نمایندگان اعلام نموده بود به ناچار تصمیم ایشان را در خصوص ترمیم کابینه پذیرفت؛ اما آنچه از قبل از برکناری و یا استعفای فانی بر می آید بوی مماشات و مسامحه او با نمایندگان و تن دادن به خواسته های استیضاح کنندگان بود. سطح این لابی گری ها آنقدر به چشم آمد که عبدالله رمضان زاده، سخنگوی دولت اصلاحات نتوانست آن را نادیده بگیرد و فانی را به حب مقام و فدا کردن اصول و حقوق مردم محکوم کرد.
برکناری فانی با هر دیدگاهی که در دولت طرح و اجرا شد مورد استقبال فرهنگیان قرار گرفت و شاید تقارن این عزل با افشای فساد مالی صندوق ذخیره فرهنگیان و بازداشتهای این روزها فرهنگیان را مصمم تر از قبل به مطالبه گری های خود در زمینه های انتقادی، در آموزش و پرورش نمود. فعالان رسانه ای آموزش و پرورش کشور همیشه در صدد آن هستند که گفتمان آموزش و پرورش را به گفتمانی"عمومی" تبدیل نمایند و منزلت و معیشت معلم را در همان گفتمان عمومی پیگیر شوند؛ اما ضعف تیم مالی این دوره وزارت آموزش و پرورش آنقدر مشهود و اثر گزار در معیشت و آرامش روانی فرهنگیان بود که عموما نوک تیز انتقادات را به سوی خود رهنمون ساخته است.
در دوران وزارت فانی بیمه طلایی به عنوان پیش شرط رفاه فرهنگیان هرسال ضعیف تر و ناکارآمدتر شد؛ پرداخت حقوق و مزایا و پاداش که بدیهی ترین حق یک فرد در برابر عمل انجام شده اش است با تاخیر و در آخر تحت شرایطی خاص پرداخت گردید. تیم فانی بدون قدرت چانه زنی و انفعال مثال زدنیش نتوانست اعتبار تبصره 24 قانون بودجه را وصول نماید و حتی در اقدامی این تبصره را از بودجه سل 95 حذف نمود تا خیال همگان را برای وصول راحت نماید. ضعف فانی در بیان آمارهایی بود که در نهایت مشخص نشد از چه فرمولهایی برای اعداد و ارقام اعلامی خودشان استفاده می کردند و اعلام این دست آمارهای غیر مستند بارها مورد موشکافی منتقدان قرار گفت اما پاسخی را به همراه نداشت.
در نهایت امروز فانی در راس وزارت نیست و چشم امید فرهنگیان به انتخاب گزینه مناسبی برای تصدی بالاترین پست وزارت از سوی دولت دوخته شده است. جایگزینی که بتواند این چند ماه باقی مانده را سامانی دهد و راهی برای چهار سال احتمالی وزارتش هموار سازد. مطمئنا شخصی که از نارضایتی بدنه بکاهد سبد رای فرهنگیان را به نفع روحانی پرخواهد نمود و این نشان از هوشمندی دولت در این برهه زمانیست که با یک تیر دو هدف را نشان گرفته است.
توقع جامعه فرهنگیان از مسند نشین بعدی وزارت شخصی ست که به جز چانه زدن در دولت و سهم خواهی راهی برای جلب نظر سیاستمداران و فعالان اجتماعی برای دخالت مثبت در آموزش و پرورش فراهم سازد؛ پیوند آموزش و پرورش را با نظام اجتماعی و سیاسی نزدیک و محکم تر نماید و گفتمان توسعه محور را در آموزش و پرورش ترویج دهد و در صدد تقویت پایه های این نظام در بیرون از نظام آموزشی باشد. مطمئنا شاخصه وزیر علاوه بر قدرت چانه زنی در دولت تعاملات بیرونی و اثر گذاری بر نظام اجتماعی و اقتصادی توسعه خواه، ساختار شخصیتی و جاذبه کلامی اوست که با اظهارنظر های کارشناسانه و جسارت در تصمیم گیری ها بتواند تعامل تنگاتنگی با معلمان و تشکلهای برخواسته از بدنه داشته باشد و در تنظیم این ارتباطات سعی بر آن داشته باشد که سهم هیچ تشکلی در حیاط خلوت وزارتش به واسطه نزدیکی سیاسی پررنگ نشود.
اما آنچه بیش از بیش فرهنگیان را از این تصمیم دولت خرسند نمود امید به تغییر در مواردی است که بیشترین اعتراضات را در طول سالهای وزارت فانی در بر داشته است. مشکلات معیشتی بازنشستگان (حقوق و پاداش)، تقلیل امکانات رفاهی در سطح شاغلین و بازنشستگان با اولویت بیمه و شاید مهمترین و عمومی ترین بخش این مطالبات امید به تحول در بخش کیفی آموزش و پرورش باشد که می توان با ارائه یک برنامه مدون و چکش کاری شده بر کیفیت آموزش و توسعه و برابری آموزش در سطح کشور بیفزاید و این تغییر، رضایت هر سه رکن آموزش (معلم،دانش آموز ،اولیاء) را به همراه داشته باشد. مهارت آموزی حرفه ای معلم تاثیر مستقیمی در کمک به این بند خواهد کرد.
امروز و با شرایط حال به دنبال وزیر ایده آل بودن و تحلیل های آرمانگرایانه کمی دور شدن از فضای واقعی کشور است؛ در شرایط فعلی و چند ماه باقی مانده از دوره اول عمر این دولت معیار مناسب برای انتخاب بهترین گزینه شخصی ست که در برنامه بلند مدت خود منشاء تحول شود و این تحول را در یک برنامه کوتاه مدت در روزهای باقی مانده به مرحله اجرا در آورد و درصدی از این نابسامانی را کاهش دهد.
مطمئنا در این شرایط نباید چشم به دوران طلایی آموزش و پرورش داشت و به فکر قهرمانی بود که یکه تاز وزارتخانه و هیئت دولت باشد. زمانی می توان امید به کاهش مشکلات در آموزش و پرورش داشت که اولویت نظام و دغدغه اصلی مدیران ارشد سیستم بحث آموزش و زیر ساختهای آن باشد؛ با حلوا حلوا کردن دهان شیرین نخواهد شد و میل به تغییر "خواستنی" نیست، بلکه" ره یافتنی" است. مشکلات آموزش و پرورش شخصی نیست که با تغییر مهره بتوان بازی را به سود خود تمام کرد؛ گستره اثر بخشی مهره را توانایی او و میدان بازی برایش مشخص می کند؛ هر چند مدیر توانمند را بر بازی خود وارد کنیم اما فضای بازیش را محدودتر کنیم بهروزی عایدمان نخواهد شد و این همان تغییرنگرشی است که توقع می رود بر آموزش و پرورش حادث شود.
روزان