شباهت انسان و حیوان را در بدو تولد عریانی و انفرادی بودنِ است اما انسان از عریانی به پوشش، و از تولد انفرادی به حیاتی اجتماعی تکامل می یابد.......
رحمت الله دانا فعال سیاسی-اجتماعی در مطلبی با عنوان " رابطه نظم تا آزادی، درجامعه!" در پایگاه اطلاع رسانی "عصرجهان" نوشت:
نظم از جمله بنیادی ترین ساختار جوامع انسانی و اجتماعی شدن توده ها به سمت رفع حاجات و زیباسازی حیاتِ روزمره ی خود در پرتو التزام به قوانین صحیح اجتماعیِ منظمی که توسط کوششهایِ فکریِ بشر صورت گرفته است،می باشد..
بنابراین،اگر بخواهیم دو شباهت انسان و حیوان را در بدو تولد نام ببریم: یکی عریانی و دیگری انفرادی بودنِ این دو می باشد.
با این تفاوت که حیوانات به این دو شرایط خود که از هنگامه ی تولد در بنیادهای زیستی او تجلی و حضور دارد، تا لحظه مرگ پیوسته حیات دارد، بطوریکه هم عریان است و هم انفرادی زندگی می کنند,و در تلاش برای رفع آنها نیستند.
درصورتیکه انسان هم از عریانی به پوشش می رسد و هم از تولد انفرادی به حیاتی اجتماعی سیر تحولِ تدریجی دارد، که این سیر و تکامل تدریجی حرکتی دال بر نیازها و قوانین عقلی و اجتماعی او می باشد..!
با این حساب برای زندگی کردن در چنین مجموعه ی انسانی، نیاز به یک نظم مشخص و ملتزم به قوانین اجتماعی، باید بود.
پس نظم و انضباطی که برای تحقق امور عامه بوجود می آید به دوگونه اِعمال و عمل می شود؛
یکی،اجبـــاری-دیگری،اختیـــــاری.
۱)در انضباط اجباری، آزادی و اختیار نفی می شود و حاکمیت و دولت نمی تواند نظم جامعه را با آزادی همراه کند.
زیرا این نوع انضباطِ استبدادی در جامعه ی مدنی که با کثرت سلیقه ها و اندیشه ها سروکار دارد، جایگاهی ندارد.
بلکه یک نوع تنش سیاسی خیلی خطرناک به بار می آورد.
مانند:یک زندان که در آن نظم و انضباط وجود دارد ولی نمی توان زندان را همانند یک جامعه مدنی دارای آزادی معرفی و شناسایی کرد.!
+در جوامعی که حکام در تلاش برای ایجاد یک نظم اجباری هستند، پای تکلیف به میان می آید،و می دانیم که تکلیف سیمایِ لطیفِ جبری می باشد که سرشار از توجیه بر خفقانِ آزادیست.!
و از آنجایی که آزادی در جامعه مدنی پذیرایِ کثرت اندیشه ها می باشد، از جمله آزادی مطبوعات، با نظمی برآمده از تکلیف ناسازگار می باشد.
مگر اینکه تکلیفی از نوع محق بودن مردم در مفهوم سیاست واقعیتِ ساختار بشود.!
۲)اما نظمی که شهروندان را مختار و با روح وافکارِ درونیِ منظم و ملتزم به قوانین پرورش دهد، این نظم و انضباط جایگاهی مدنی دارد که آزادی را ارج نهاده است.
که هم حاکمیت را در تفکیک قدرت های مختلف ملزم می کند، و هم شهروندان را با قوانین دوسویه حقوقی دولت بر مردم و مردم بر دولت مأنوس و حاضر در عرصه ی انجام قرار می دهد.!
بنابراین، نظم واقعی در جوامع مدنی از پذیرش درونی افراد آغاز و با قوانین جامعه همراه و همکار می شود. و نه اینکه قوانینی مصلحتی اتخاذ بشود و جبراً بر مردمِ ناآشنا اِعمال قدرت بشود.!
در جامعه مدنی، نظم و آزادی همزاد و توام با هم حرکت می کنند، واین حرکت هم شهروندان را محق و هم مسئول به حضوری خلاق در فضایی مثبت فرا می خواند،و هم دولتیان را شفاف کار و مسئولیت پذیر و متعهد می کند.
بنابر این بوجود آمدن نظمِ توأم با آزادی در یک جامعه مدنی با دولت جمهوری،باعث پیشرفتِ ارزشهایِ اجتماعی،سیاسی،و اخلاقی می باشد..!
نتیجه گیری:
+نظم بدون آزادی یعنی،استبداد نظم یافته امنیتی..
+نظم توأم با آزادی یعنی،مدنیت و قانونمندی در پرتو تمدن..!
+و آزادی بدون نظم وانضباط یعنی، جنگل...
رحمت الله دانا