پایگاه خبری عصرجهان- جملاتی مثل «دیروز مُرد»، «گذشته مُرد»، «قیمت‌ها نجومی شده» و «کسی از فردا خبر نداره»، «اگر چِک دست مردم نداشتم در مغازه را می بستم» را این روزها از بسیاری از فروشنده‌ها می‌شنوید. این حرف‌ها تصادفی نیستند. این جملات، بخشی از یک زنجیره‌ی هماهنگ‌شده هستند که از بالای بازار تا کف آن کشیده شده است.

ویزیتورها و توزیع‌کننده‌ها این جملات را به‌صورت سلسله‌مراتبی از واردکنندگان، تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان کلان دریافت می‌کنند و به فروشندگان خُرد آموزش می‌دهند که با مشتری این‌طور حرف بزنند تا نرخ‌های جدید در ذهن مردم جا بیفتد. فروشنده خُرد هم فاکتور جدید را نشان می‌دهد و راست هم می‌گوید: او واقعاً با آن نرخ خریده. این یک زنجیره است که از بالا به پایین، نرخ را به کف بازار تسری می‌دهد.

وقتی چند کالا هم‌زمان افزایش قیمت پیدا می‌کنند، تورم همه‌گیر می‌شود. در این میان، دستگاه‌های دولتی هم می‌بینند درآمدشان از محل عوارض، مالیات و موارد مشابه بیشتر شده است. نتیجه این می‌شود که انگار غیر از مردم، همه از این بازار لجام‌گسیخته سود می‌برند.

افزایش نرخ طلا، ارز و خودرو هم روند مشابهی دارد. این سه بازار به هم قفل شده‌اند و هر کدام دیگری را تغذیه می‌کند. این وضعیت، ضعف عمیق دستگاه‌ها، سازمان‌ها و نهادهای نظارتی ذی‌ربط را نشان می‌دهد. تا زمانی که نظارت مؤثر، شفافیت زنجیره تأمین و استقلال نهادهای تنظیم‌گر وجود نداشته باشد، این چرخه ادامه خواهد داشت.